primates

بلاگ حاضر‌‍ اولين و تنهاترين منبع اينترنتي به زبان فارسي درباره ي ديرين انسان شناسي؛منشأ انسان مدرن؛ استخوان باستان شناسي و به طور كلي انسان شناسي زيستي است.

آشنايی با انسان شناسی
ساعت ٥:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۳/٢۳  کلمات کلیدی:

انسان شناسی (Anthropology):

عبارت است از مطالعه علمی نوع بشر از نظر کلیه ویژگیها. به دو بخش کلی انسان شناسی فرهنگی (Cultural Anthropology) و فیزیکی (Physical Anthropology )تقسیم می شود که هر دو بخش خود به بخش های ذیل قابل تفکیک می باشد. انسان شناسی زیستی به شاخه های مطالعاتی تطور انسان و اختلافات انسانی، و انسان شناسی فرهنگی به قوم شناسی، باستان شناسی و انسان شناسی زبان منقسم می گردد البته مقولات فوق در زیرشاخه هایی قابل مطالعه هستند. تطور انسان در دیرینه شناسی و نختستی شناسی که دیرینه شناسی خود به دیرینه شناسی انسانی و تشریح مقایسه تقسیم می شود و اختلافات انسانی در ژنتیک انسانی، ژنتیک جمعیتی، استخوان شناسی؛ قوم شناسی در مردم شناسی تاریخی مردم نگاری، مردم شناسی اجتماعی و فرهنگی و باستان شناسی در دوره پیش از تاریخ، دوره تاریخی، دوره اسلامی همینطور انسان شناسی زبان در زبان شناسی اجتماع، زبان شناسی توصیفی (ساختاری)، زبان شناسی تطبیقی و تاریخی می توان مطالعه کرد. (عسگری خانقاه، ۱۳۷۸).

انسان شناسی فرهنگی مطالعه چیزیست که انسان در طول زندگی آموخته تا بتواند زندگی کند و آنچه را که آموخته خواه یا ناخواه آموزش می دهد. نشانه های فرهنگی  در ابزار، ادوات، دست سازهای انسان و معماری مشاهده می شود ودر مطالعه این نشانه ها  علاوه بر دست سازها،معماری  و قبور، باید به ویژگی های آناتومی انسان نیز توجه شود. انسان شناسان در بررسی های انجام شده دریافته اند که فرهنگ و روابط فرهنگی در شکل گیری اسکلت انسان نقش موثری ایفا می کنند (در مطالب بعدی مشاهده خواهید کرد). نوع تغذیه، پوشش، پوشاک، همچنین آداب و سنن که از ویژگی های فرهنگی است در رشد و شکل گیری اسکلت انسان تاثیر می گذارد. به عبارتی گاهی فرهنگ، وراثت را تحت الشعاع قرار می دهد.

 

انسان شناسی فیزیکی :شاخه ای از انسان شناتسی است که به مطالعه کالبد شناسیَ فیزیولوژی َ بیوشیمی و بیما ریهای مختلف در نژادهای انسانی می پردازد.شاخه ای از  انسان شناسی فیزیکی دیرین انسان شناسی است که  متخصصان در این رشته تطور و رشد انسان را در طول دوران ظهورشان از آغاز تا اکنون مطالعه می کنند و با تأکید بر مطالعات ژنتیکی سعی در توضیح تکامل انسانی داشته و دارند. در واقع می توان گفت که این رشته تنها در چارچوب بررسی و مطالعه فسیلهای گیاهی و جانوری خلاصه نمی شود بلکه بقایای استخوان های انسان نیز در محور دیرین انسان شناسی قرار می گیرد. دیرین انسان شناسی ما را به شناخت روند تکامل فرهنگی انسان نزدیکتر می کند و انسان امروز را با دنیای کهن پیوند می زند. آنچه بیش از همه اهمیت دارد چگونگی ارتباط های فرهنگی و تاریخی گروه های انسان با یکدیگر است.

در این قسمت لازم است واژه آنتروپومتری(Anthropometry)شرح داده شودِ روشی برای نطالعه تفاوتهای موجود است که این تفاوتها می تواند کمی با کیفی باشد. می توان گفت که اطلاعات آنتروپومتری بر اساس اندازه گیری های مورد قبول بین المللی در افراد زنده یا اسکلت انجام می پذیردو مانند ایندکس جمجمه.(حسن زاده۱۳۷۸)

 

رابطه انسان شناسی با علوم دیگر

انسان شناسی با علومی چون زیست شناسی، زمین شناسی، فیزیک، شیمی، پزشکی، روان شناسی، قوم شناسی رابطه دارد که البته این رابطه بستگی به انتخاب هر کدام از مقولات فوق دارد به طور مثال انسان شناسی فیزیکی رابطه اش با زیست شناسی، پزشکی پررنگ تر است تا روان شناسی. پس ما برای انیکه درکی بهتر از انسان داشته باشیم باید در مورد این علوم اطلاعات کافی داشته باشیم.

 

نگاهی کوتاه به تاریخ انسان شناسی

توجه به انسان و فرهنگش از قبل از میلاد مسیح وجود داشته است. یونانیان برای اینکه خود را برتر از اقوام دیگر دانسته به غیر از یونانی بربر می گفتند و این ناشی از توجه آدمی به انسان است.

پژوهش های انسان شناسی سابقه بسیار کهن دارد و ما منابع و مآخذ بسیار ارزشمندی در ارتباط با آن به زبان های مختلف داریم که کهن ترین آن مربوط به اشاراتی است که هردوت با قدمت 445 ق.م. در اقوام و طوایف در نقاط مختلف جهان بعمل آورده است.

دومین منبع اطلاعاتی در این مورد را ما از «ارمیانوس مارسلینوس» در سال 360 پیش از میلاد داریم. سپس جایگاه سوم از آن ابن اسحق اصطخری در سال 950 میلادی است.

 

به اختصار می توان گفت در ارتباط با منابع و مآخذ انسان شناسی(البته انسان شناسی فرهنگی ) در ایران باید متکی به آثار، نظریات و فرضیه های بیش از پنجاه مورخ، اندیشمند و متفکر انسان شناس بود که نام آنها در تاریخ انسان شناسی جهان به ثبت رسیده است.

  • عسگری خانقاهَ اصغر. شریف کمالیَ محمد.انسان شناسی عمومی.تهران انتشارات سمت۱۳۷۸
  • حسن زادهَ غلامرضا.
نژادهای انسانی (آنتروپولوژی).تهران. انتشارات موسسه فرهنگی.۱۳۷۸